Senior strategisch adviseur bestaanszekerheid met focus op proactieve dienstverlening

Over het Basisteam implementatie- en uitvoeringsondersteuning in de domeinen (IUD)

Het is de missie van het team implementatie- en uitvoeringsondersteuning in de domeinen (IUD) om gemeenten te ondersteunen en te faciliteren bij de implementatie van (nieuwe) wetgeving in hun uitvoeringsprocessen. Dit gebeurt onder andere in grote veranderprogramma’s, zoals op het gebied van bestaanszekerheid en schuldhulpverlening. Ook wordt structurele(re) uitvoeringsondersteuning in de domeinen vormgegeven, als opvolging op of naast de implementatieondersteuning. Tot slot wordt in dit team de regie op ketensamenwerking gericht op de uitvoering met andere overheidsorganisaties vormgegeven. Hiervoor heeft dit team structureel contact met de gemeentelijke uitvoeringsnetwerken, zodat het specialistische kennis en expertise opbouwt en onderhoudt en een stevige verbinding met de gemeentelijke netwerken inricht.

Over de opgave Bestaanszekerheid en proactieve dienstverlening

Binnen VNG Realisatie wordt vanuit de brede opgave Bestaanszekerheid gewerkt aan het versterken van de positie van inwoners en aan een gemeentelijke uitvoering waarin inwoners tijdig, begrijpelijk en passend worden ondersteund. Daarbij bestaat een sterke samenhang tussen inkomensondersteuning, participatie, werk, schulden en gemeentelijke dienstverlening. Een belangrijk vraagstuk binnen deze opgave is het niet-gebruik van voorzieningen. Inwoners maken niet altijd gebruik van regelingen en ondersteuning waarop zij mogelijk recht hebben. Oorzaken liggen onder meer in onbekendheid met voorzieningen, complexiteit van regelgeving en aanvraagprocessen, handelingsdrempels en de wijze waarop de overheid haar dienstverlening heeft ingericht. Proactieve dienstverlening richt zich op de beweging waarbij de overheid, binnen de geldende publieke en juridische kaders, niet uitsluitend wacht tot een inwoner zelf een aanvraag doet, maar onderzoekt hoe inwoners eerder kunnen worden bereikt, geïnformeerd en ondersteund.

Over het project Proactieve Dienstverlening

Het ministerie van SZW heeft bij beschikking van 9 juli 2026 (subsidienummer 2025-0000045417) aan de VNG een subsidie verleend van ten hoogste € 1,2 miljoen voor de periode 1 december 2025 tot en met 31 december 2028. De beschikking beperkt de gehonoreerde activiteiten tot activiteit 3.1 uit het Meerjarenplan implementatie wet proactieve dienstverlening: het coördineren en ondersteunen van lokale experimenten gegevensdeling. Deze inzet richt zich op vier regelingen:

• ambtshalve toekenning van de individuele inkomenstoeslag (IIT);
• schuldhulpverlening;
• AIO-kwijtschelding van gemeentelijke belastingen;
• gemeentelijke minimaregelingen.

Deze activiteit vormt de eerste, verkennende fase van de bredere implementatie van proactieve dienstverlening. Elke zes maanden vindt een ijkmoment plaats waarop SZW, op basis van de tot dan toe opgeleverde resultaten, beoordeelt of aanvullend budget wordt toegekend voor de overige activiteiten uit het Meerjarenplan. De overige activiteiten – waaronder methoden voor het informeren, bereiken en benaderen van inwoners, digitale en fysieke dienstverlening, kennisuitwisseling, opschaling, monitoring en handhaving – zijn nog niet toegekend en zijn mede afhankelijk van de uitkomsten van de verkenning en vervolgopdracht van BIDN en BKWI en van de implementatie door UWV en SVB. Tegelijk is het wetsvoorstel proactieve dienstverlening nog in parlementaire behandeling en werken BIDN en BKWI in de tweede helft van 2026 een aantal landelijke use cases, een ketenstartarchitectuur en een proof of concept uit. Dat maakt 2026 vooral een voorbereidings- en leerjaar en vraagt om een scherpe afbakening tussen voorbereiden, beproeven en daadwerkelijk uitvoeren. Feitelijke gegevensuitwisseling en pilots starten alleen wanneer de wettelijke, financiële en technische randvoorwaarden dit toelaten. De VNG-inzet binnen activiteit 3.1 is georganiseerd in vijf werkstromen. Alle vijf werkstromen zijn dienend aan het coördineren en ondersteunen van lokale experimenten gegevensdeling. Binnen deze opdracht worden geen activiteiten uitgevoerd die behoren tot de nog niet toegekende onderdelen van het Meerjarenplan.

• Werkstroom 1 – Ketenafstemming en governance: aansluiten op de relevante werk- en
afstemmingsgroepen van BIDN/BKWI, UWV, SVB en SZW en gemeentelijke
uitvoeringsvragen tijdig inbrengen.
• Werkstroom 2 – Use cases en pilotvoorbereiding: prioriteren, uitwerken en pilot-ready maken
van use cases, met expliciete go/no-go-momenten.
• Werkstroom 3 – Lerend netwerk van deelnemende gemeenten: intervisie en gezamenlijke
leerbijeenkomsten van de gemeenten die aan de lokale experimenten deelnemen, gericht op
het inrichten en beproeven van de gegevensdeling.
• Werkstroom 4 – Impactanalyse en overdraagbare producten: impactkader, analyses,
factsheets, handreikingen en tooling.
• Werkstroom 5 – Leveranciersbetrokkenheid en informatiekundige aansluiting: leveranciers
van gemeentelijke systemen vroegtijdig betrekken bij de technische haalbaarheid van de
experimenten, zodat de uitkomsten aansluiten op bestaande standaarden en herbruikbaar
zijn.

Werkzaamheden en verantwoordelijkheden

De Senior Strategisch Adviseur Bestaanszekerheid met focus op Proactieve Dienstverlening is de inhoudelijke en strategische spil binnen de inzet van VNG Realisatie op proactieve dienstverlening en tevens projectleider van het project Proactieve Dienstverlening, met nadrukkelijke verbinding naar de bredere opgave Bestaanszekerheid (inkomensondersteuning, Participatiewet, Werk & Inkomen, schuldendomein). Opdrachtgever voor deze opdracht is de programmaregisseur Bestaanszekerheid van VNG Realisatie. De adviseur stuurt het project inhoudelijk en operationeel aan en bereidt de koers, prioriteiten en besluitpunten voor. Besluitvorming over de koers en over de inzet richting SZW, VNG-bestuur en gemeenten verloopt via de programmaregisseur; de adviseur adviseert daarover en geeft uitvoering aan de vastgestelde lijn.

Strategische advisering
• Geeft strategisch en inhoudelijk advies over proactieve dienstverlening en bereidt de
inhoudelijke koers en prioriteiten van VNG Realisatie op dit thema voor ter vaststelling
door de programmaregisseur, en bewaakt de uitvoering daarvan.
• Vertaalt landelijke ontwikkelingen op het gebied van wetgeving, beleid, gegevensdeling en
dienstverlening naar consequenties en handelingsperspectief voor gemeenten.
• Signaleert strategische kansen, risico's en knelpunten en levert adviezen, annotaties en
besluitpunten aan de programmaregisseur en, via hem, aan MT/directie.

Projectleiding en verantwoording
• Is verantwoordelijk voor de dagelijkse projectsturing: planning, prioriteiten, inzet van het
team, budget, risico- en issuemanagement.
• Stuurt betrokken professionals (onderzoek, PMO,
procesbegeleiding/communitymanagement, leveranciersmanagement, businessanalyse,
informatiekundige advisering, communicatie) inhoudelijk aan, zonder formele
hiërarchische verantwoordelijkheid.
• Levert de inhoudelijke bouwstenen voor de halfjaarlijkse voortgangsrapportage aan SZW
en bereidt tussentijdse meldingen aan SZW inhoudelijk voor.
• Bewaakt actief de scope- en financieringsgrenzen van de opdracht (o.a. t.o.v. P-wet in
balans en NPLV), zodat dubbele financiering wordt voorkomen en de
subsidieverantwoording controleerbaar blijft.

Use cases, pilots en impact
• Geeft richting aan selectie, prioritering en uitwerking van kansrijke use cases, beoordeeld
vanuit een samenhangend kader (maatschappelijke waarde, inwonersperspectief,
juridische grondslag, gegevenskwaliteit, uitvoerbaarheid, kosten en schaalbaarheid).
• Bewaakt het pilotkader en de go/no-go-momenten voor feitelijke beproeving, in
afstemming met SZW en ketenpartners.
• Zorgt dat ervaringen uit gemeenten en pilots worden vertaald naar generieke,
overdraagbare inzichten en producten.

Netwerk, keten en verbinding beleid–uitvoering
• Verbindt de gemeentelijke uitvoeringspraktijk met de landelijke ketenontwikkeling (o.a.
BIDN, BKWI, UWV, SVB) en zorgt dat het gemeentelijke perspectief herkenbaar
terugkomt in requirements en architectuurkeuzes.
• Onderhoudt regelmatige afstemming met VNG Beleid en betrekt softwareleveranciers bij
generieke afspraken en standaarden in plaats van unieke oplossingen per gemeente.

Resultaat van de opdracht

De opdracht draagt bij aan de onderstaande beoogde projectresultaten. Deze resultaten komen tot stand in samenwerking met gemeenten, ketenpartners en SZW en zijn mede afhankelijk van wetgeving, financiering en ketenontwikkeling; van de opdrachtnemer wordt een aantoonbare, hierop gerichte inspanning verwacht. Aan het einde van de opdracht zijn:

• de strategische koers voor proactieve dienstverlening vastgelegd en de doelstellingen uit
het plan van aanpak gerealiseerd of aantoonbaar in uitvoering;
• minimaal twee afgeronde gemeentelijke use-case dossiers (elk met minimaal vier
gemeenten) en gemeentelijke requirements herleidbaar ingebracht in landelijke producten;
• een pilot- en impactkader met duidelijke randvoorwaarden en go/no-go-criteria
beschikbaar;
• de in het werkplan afgesproken gemeentelijke leer- en kennisbijeenkomsten gerealiseerd;
• juridische, informatiekundige en uitvoeringskundige knelpunten aantoonbaar vastgelegd,
geadresseerd en waar mogelijk opgelost;
• de afgesproken overdraagbare producten, zoals factsheets, handreikingen en tooling,
opgeleverd;
• de halfjaarlijkse voortgangsrapportages aan SZW en het geactualiseerde werkplan voor
het volgende jaar tijdig aangeleverd.