Innovatie coördinator NIO

Het NIO is ontstaan vanuit de ambitie van DG OPV en Directie X van het ministerie van Justitie en Veiligheid om de innovatiekracht binnen de aanpak van ondermijnende criminaliteit de komende jaren in samenwerking met ICTU structureel te versterken. Een en ander in samenwerking met verschillende publieke en private partners, waaronder politie, OM, Douane, RIEC’s, Mainportprogramma’s, gemeenten en kennisinstellingen zoals TNO.

Aanleiding voor het programma is de constatering dat binnen het veiligheidsdomein veel innovatieve initiatieven worden ontwikkeld, maar dat implementatie, opschaling en duurzame borging vaak achterblijven. Innovaties blijven regelmatig steken in de opstartfase, pilots, experimenten of onderzoeksfasen, terwijl een structurele voorziening ontbreekt die organisaties helpt bij het verbinden, prioriteren, implementeren en opschalen van deze innovaties.

Binnen het programma staat daarom de ontwikkeling van het NIO centraal. Dit knooppunt heeft als doel om publieke en private partners te ondersteunen bij het gezamenlijk ontwikkelen, implementeren en opschalen van innovatieve oplossingen voor complexe ondermijningsvraagstukken. Daarbij ligt de nadruk op het versterken van datagedreven samenwerking, het bevorderen van kennisdeling en het overbruggen van de zogenaamde “scale-up gap”: de kloof tussen innovatieontwikkeling en structurele toepassing in de uitvoeringspraktijk.

Op basis van het adviesrapport is het NIO nadrukkelijk geen ontwikkelorganisatie, maar een organisatie die innovaties signaleert, beoordeelt, prioriteert, verbindt, begeleidt, implementeert en opschaalt. Het rapport noemt een aantal concrete innovaties en innovatieclusters die daarvoor in aanmerking komen. De innovaties kunnen worden onderscheiden naar drie categorieën:

• Innovaties die het LIO gaat coördineren en faciliteren (innovaties in scale – up gaps)
• Innovaties die direct in aanmerking komen voor het afronden van de startup (of proeffase), richting opschaling (pilotfase);
• Innovaties binnen het Versterken van de Informatiepositie (VIP).

De kern van het NIO is niet het ontwikkelen van nóg meer innovaties, maar het organiseren van de overgang van proef → pilot → implementatie → landelijke opschaling → structurele borging van innovaties die aantoonbaar bijdragen aan een effectievere aanpak van ondermijnende criminaliteit.

In het eerste jaar van het NIO wordt de focus gelegd op het inrichten van de projectorganisatie, het in beeld brengen en prioriteren van relevante innovaties, het opzetten van de governance, het begeleiden en (laten) uitvoeren van startups en scale-ups en het treffen van voorbereidingen van structurele borging (waaronder desgewenst aanbestedingen).

De opdracht heeft een zelfstandige looptijd die niet gelijk wordt gesteld aan de looptijd van het NIO-programma. De opdracht eindigt zodra de overeengekomen resultaten zijn gerealiseerd, gevalideerd en overgedragen.

De door het NIO op te leveren resultaten zijn:

• Een operationeel Nationaal Innovatieknooppunt met ingerichte governance, Netwerk, programmateam en innovatieportfolio, gericht op de aanpak van ondermijnende criminaliteit.
• Een (dynamisch) landelijk overzicht van innovaties binnen de ondermijningsaanpak, inclusief prioritering en besluitvorming over opschaling, doorontwikkeling of beëindiging.
• Vastgestelde methodologische implementatie- en releasetrajecten voor geselecteerde innovaties.
• Werkende samenwerkingsstructuren met afspraken tussen ministeries, RIEC’s, uitvoeringsorganisaties, kennisinstellingen (TNO) en innovatieprogramma’s voor gezamenlijke innovatieontwikkeling en opschaling.
• Aantoonbare implementaties van geselecteerde innovaties bij meerdere partners, inclusief afspraken over eigenaarschap, beheer, gegevensdeling en structurele borging.

De grootste winst is dat innovaties niet langer versnipperd worden ontwikkeld, maar via een landelijk mechanisme daadwerkelijk door middel van prioritering, facilitering en coördinering richting toepassing en borging worden gebracht.

De innovatie coördinator vervult binnen het NIO een coördinerende, verbindende en faciliterende rol. De innovatie coördinator:

• Werkt nauw samen met de programmamanager en relevante interne en externe stakeholders;
• Coördineert en begeleidt inhoudelijke innovatietrajecten, waaronder verkenningen, proeven en pilots;
• Brengt betrokken partijen, deskundigen en samenwerkingspartners bijeen en faciliteert het gezamenlijke proces;
• Bewaakt de samenhang, voortgang en aansluiting tussen verschillende innovatietrajecten;
• Realiseert, in samenwerking met stakeholders en kennis- en wetenschapspartners, de ontwikkeling van bruikbare methodieken voor de startup- en scale-up fase;
• Bereidt voorstellen voor over de positionering, prioritering, implementatie en opschaling van kansrijke innovaties;
• Signaleert en documenteert knelpunten, afhankelijkheden en randvoorwaarden en brengt deze onder de aandacht van de programmamanager;
• Bevordert kennisdeling, samenwerking en hergebruik van bestaande oplossingen binnen het innovatienetwerk.